حمل ‏و‏نقل پایدار در ایران؛ اندازه ‏گیری و تحلیل شاخص ‏های مرتبط

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه کسب‏ و‏کار، دفتر مطالعات اقتصادی‏، مرکز پژوهش‏ های مجلس شورای اسلامی، تهران، ایران‏

2 فارغ‏ التحصیل دکتری اقتصاد شهری، دانشکدۀ علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

چکیده

مقاله حاضر در تلاش است تا وضعیت پایداری یا ناپایداری سیستم‌های حمل و نقل موجود یا برنامه‌ریزی شده را دراقتصاد ایران ارزیابی نماید. این اقدام مستلزم شناسایی و تدوین شاخص‌های بومی برای اندازه‌گیری حمل و نقل پایدار در کشور است. در این راستا، شناسایی و محاسبه شاخص‌های تعیین‌کننده کیفیت و کمّیت حمل و نقل پایدار در سطح کشور، به عنوان معیار عملکرد سیاست‌‌ها و تصمیم‌ها در جهت حرکت به سوی توسعه پایدار در نظر گرفته شده و دوره زمانی 1375-1393 مورد ارزیابی و تحلیل قرار گرفته و سپس شاخص حمل و نقل پایدار طراحی و ارائه شده است. نتایج حکایت از آن دارد که تقریباً با گذشت زمان، کلیه متغیرهای نامبرده در وضعیت نامساعدی به لحاظ پایداری قرار گرفته و در کل نیز شاخص محاسبه شده حمل و نقل پایدار در طی دوره مذکور، از میزان 93/1- به مقدار 91/4- کاهش پیدا کرده یعنی اوضاع به مراتب بحرانی‌تر و وخیم‌تر شده است.به طور خاص، حمل و نقل زمینی هزینه های متعددی( نظیر:آلودگی‌هــای زیســت محیطــی، هزینه‌های مستقیم و غیرمسـتقیم اقتصـادی به اقتصاد ایران تحمیل می‌نماید. بنا براین به منظور نیل به پایداری و کاهش هزینه‌های حمل و نقل، سوق دادن سیستم حمل درون و برون شهری به سمت حمل و نقل جاده ای منطبق با آخرین استانداردهای مجمع جهانی حمل و نقل و نیز تقویت پایدار حمل و نقل ریلی پیشنهاد می گردد

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Sustainable transportation in Iran; Measurement and analysis of related indicators

نویسندگان [English]

  • afshin heidarpour 1
  • robabeh jaberi 2
1 Department of Economic Studies, business group, Majlis Research Center, Tehran, Iran.
2 Phd in Urban Economics, Isfahan University
چکیده [English]

The present article tries to assess the stability or instability of existing or planned transportation systems in the Iranian economy. This measure requires the identification and development of indigenous indicators to measure sustainable transportation in the country. In this regard, identifying and calculating the indicators that determine the quality and quantity of sustainable transportation in the country, as a measure of the performance of policies and decisions to move towards sustainable development and the time period 1375-1393 has been evaluated and analyzed and then action has been taken to design a sustainable transportation index. The results indicate that almost over time, all of these variables are in an unfavorable position in terms of stability and overall the sustainable transport index has become more critical and deteriorating during the period under review. Land transportation imposes various costs on the Iranian economy, such as environmental pollution, direct and indirect economic costs. Therefore, in order to achieve sustainability and reduce transportation costs, it is proposed to move the inter-city and inter-city transportation system towards road transport in accordance with the latest standards of the World Transport Assembly, as well as the sustainable strengthening of rail transport.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Indicators of sustainable transportation
  • sustainable development
  • Sustainable Transportation
احدی، م، ضرغامی، س و آقامحمدی، آ (1393)، «بررسی شاخص‏های توسعۀ پایدار در برنامه‏ریزی حمل‏و‏نقل»، ششمین کنفرانس ملی برنامه‏ریزی و مدیریت شهری، مشهد مقدس.
استادی جعفری، م و رصافی، ا(1391)، «ارزیابی سیاست‏های توسعۀ پایدار در بخش حمل‏و‏نقل شهری با استفاده از مدل‏های سیستم پویایی؛ مطالعۀ موردی: شهر مشهد»، مجلۀ علمی-پژوهشی مدیریت شهری، (۳۱): 281-294.
‏‏‏استادی جعفری، م و حدیقه جوانی، م (1388)، «جایگاه حمل‌ونقل همگانی در دستیابی به حمل‌ونقل پایدار»؛ نهمین کنفرانس حمل‌ونقل و ترافیک، معاونت حمل‌ونقل و ترافیک، اردیبهشت، تهران، ایران.
‏‏‏استادی جعفری، م، کرمرودی، م و امینی شیرازی، ح (1389)، «ارائۀ مدل ارزیابی شاخص‌مبنا برای اندازه‏گیری سطح پایداری حمل‌ونقل در برنامه‏ریزی و مدیریت یکپارچۀ شهری»؛ اولین کنفرانس بین‌المللی مدیریت شهری با رویکرد توسعۀ پایدار، مرکز مطالعات تکنولوژی دانشگاه صنعتی شریف، خرداد، تهران، ایران.
استادی جعفری، م (1389)، «ارزیابی و مدل‌سازی حمل‌ونقل پایدار شهری»، پایان‌نامه برای دریافت درجۀ کارشناسی ارشد رشته مهندسی عمران گرایش برنامه‌ریزی حمل‏و‏نقل، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات.
‏‏‏استادی جعفری، م و حیدری می‏آبادی، ح (1390)، «ارزیابی حمل‏و‏نقل پایدار ملی با استفاده از مدل شاخص‌مبنا»؛ یازدهمین کنفرانس بین‌المللی مهندسی حمل‌ونقل و ترافیک، معاونت حمل‌ونقل و ترافیک، اسفند، تهران، ایران.
‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏کاکاوند، ا و جباری، س (1390)، «ارزیابی پایداری سیستم‏های حمل‏و‏نقل عمومی و درون‏شهری»، یازدهمین کنفرانس بین‏المللی مهندسی حمل‏و‏نقل و ترافیک.
‏‏‏رصافی، ا و زرآبادی‌پور، ش (1388)، «بررسی توسعۀ پایدار حمل‏و‏نقل در ایران با استفاده از تحلیل چندهدفی»، علوم و تکنولوژی محیط زیست، ۱۱(۲).
‏‏‏‏‏‏‏‏سلطانی، ع و افلاح منشادی، ا، (1392)، «یکپارچه‏سازی سیستم حمل‏و‏نقل راهکاری در جهت دستیابی به حمل‏و‏نقل پایدار، مطالعۀ موردی: کلان‌شهر شیراز»، فصلنامۀ علمی-پژوهشی مطالعات شهری، ۵(2).
‏‏‏کاظمیان، غ، رسولی ا و رفیع‏پور، س، (1394)، «مزیت‏های حمل‏و‏نقل ریلی درون‏شهری نسبت به جاده‏ای بر اساس رویکرد توسعۀ پایدار»، مطالعۀ موردی خط 4 متروی تهران، نشریۀ علمی‌ـ پژوهشی پژوهش و برنامه‏ریزی شهری، ۶(23): 77-94.
Al-Rousan, A.A., Alkheder, S., Musmar, S.A., Al-Dabbas, M.A., (2018). "Green transportation: increasing fuel consumption efficiency through HHO gas injection in diesel vehicles". Int. J. Glob. Warming 14 (3), 372e384.
Bianco, Martha J. 1999. "Technological Innovation and the Rise and fall of Urban Mass Transit", Journal of Urban History. 25 (3):348-378.
Boarnet, Marlon G., (2008), "Transportation Infrastructure and Sustainable Development"‏University of California Transportation Center, Working Papers‏qt26c8580k, University of California Transportation Center.
Griškeviˇci ¯ ut˙e-Geˇcien˙ e, A.; Griškeviˇcien˙ e, D. (2016), "The influence of transport infrastructure development on sustainable living environment in Lithuania". Procedia Eng., 134, 215–223.
Jin, R., Yuan, H., Chen, Q., (2019). "Science mapping approach to assisting the review of construction and demolition waste management research published between 2009 and 2018". Resour. Conserv. Recycl. 140, 175e188.
Köhler, J. (2013), "Globalization and Sustainable Development: Case Study on International Transport and Sustainable Development". J. Environ. Develop, 23, 66–100.
Saaty, T.L. ,( 1980), " Multicriteria Decision Making: The Analytic Hierarchy Process", 1st ed.; McGraw Hill: New York City, NY, USA
Salvi, Dr. B.L. & Subramanian, Kizhaeral. (2015). “Sustainable development of road transportation sector using hydrogen energy system”. Renewable and Sustainable Energy Reviews. 51. 1132-1155. 10.1016/j.rser.2015.07.030.
Shanmugam, S., Sun, C., Chen, Z., Wu, Y.-R., (2019). "Enhanced bioconversion of hemicellulosic biomass by microbial consortium for biobutanol production with bioaugmentation strategy". Bioresour. Technol. 279, 149e155.
Van den Berg, R., De Langen, P.W., (2017). "Environmental sustainability in container transport: the attitudes of shippers and forwarders". Int. J.Logist.Res.Appl. 20 (2), 146e162.