برنامه ریزی راهبردی به منظور تجدید حیات شهری با استفاده از رویکرد پایداری محیطی؛ نمونه مطالعاتی: محدوده خیابان شهید مدنی شهر تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه ریزی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.

2 گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، انشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.

3 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه ریزی منطقه ای، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.

چکیده

باتوجه به رشد شهر ها در سالیان اخیر و بالطبع آن مسائل و مشکلاتی در سطح شهر نیز ایجاد شده است که این مشکلات تمامی جنبه‌های شهرنشینی را تحت تاثیر قرار داده و از طرفی برخی از آنها زندگی بشر را مختل کرده است که نیازمند برنامه ریزی در جهت ارتقا وضع موجود می باشد. به کارگیری اصول توسعه پایدار و تلفیق آن با رهیافت تجدید حیات شهری می تواند رویکردی مناسب جهت حل تعارضات در بافت های کهن و مسئله دار شهری تلقی شود. پژوهش حاضر از نوع کاربردی می باشد که ابزارهای تحقیقاتی مانند پرسشنامه و مشاهده میدانی در محله نظام آباد و خیابان شهید مدنی بکار گرفته شده است. تحلیل داده های مستخرج با شیوه های AHP و SWOT و نرم افزار Expert choice صورت گرفت. به این صورت که ابتدا نقاط قوت و ضعف و فرصت و تهدید در محدوده شناسایی و قالب جدول ارائه شده و سپس با کمک پرسشنامه های تکمیل شده در سطح محله که تعداد 100 پرسشنامه است، وزندهی در نرم افزار انجام پذیرفته است. یافته های تحقیق نشان می دهد، راهبردهای استحکام بخشیدن و تقویت ابنیه بافت در راستای نجدید حیات شهری، تغییر کاربری ناسازگار، تقویت و بازآفرینی بافت قدیمی و فرسوده ی محله در راستای تجدید حیات شهری و توسعه بخش مسکونی در نواحی با تراکم کمتر به ترتیب از اهمیت بیشتری برخوردار هستند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Strategic planning for urban regeneration using the environmental sustainability approach; Study sample: Shahid Madani St., Tehran

نویسندگان [English]

  • shaghayegh parhizgar 1
  • samaneh jalilisadrabad 2
  • sahar sadat beheshti shirazi 3
1 Master student of Urban Planning, Faculty of Architecture and Urban Planning, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran.
2 school of architecture & environmental design, IUST
3 Master student of Regional Planning, Faculty of Architecture and Urban Planning, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Due to the growth of cities in recent years and of course those issues and problems have been created in the city that these problems have affected all aspects of urbanization. One of these significant problems in cities is the existence of old textures and in need of revitalization. Thinkers and urban planners presented several principles and solutions to solve these problems, including smart cities or sustainable development, which in this study, sustainable urban development is a beacon. Applying the principles of sustainable development and combining them with the urban revitalization approach can be considered as an appropriate approach to resolving conflicts in the old and problematic urban contexts. The present study is of an applied type that research tools such as questionnaires and field observations have been used in Nezamabad neighborhood and Shahid Madani street. The extracted data were analyzed using AHP and SWOT methods and Expert choice software. Findings show that strategies to strengthen and strengthen the buildings of the texture in order not to neglect urban life, use of unsuitable uses to physically develop the neighborhood, strengthen and regenerate the old and worn texture of the neighborhood in order to revitalize the city and develop the residential sector in Areas with lower densities are more important, respectively.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sustainable Development
  • Rehabilitation
  • Ancient Urban Texture
  • Shahid Madani St
  • Tehran
اذانی, م؛ مختاری ملک‌آبادی، ر؛ مولایی، ش. (1392). «بررسی شاخص‌های توسعۀ پایدار محله‌ای منطقۀ 13 اصفهان» برنامه‌ریزی فضایی، 3(2)، 119-142.
اکبرپور سراسکانرود، م، محمدپور، ص، یعقوبی، ر. (1388). «چیستی و چرایی مفهوم تجدید حیات شهری»، مسکن و محیط روستا،28(128)، 84-92
آقا ملایی، ر. (1396). «تجدید حیات شهری با رویکرد فرهنگی»، فصلنامۀ منظر‌ـ9(39)،50-59.
پایوند، ا. (1387). «به‌کارگیری رهیافت نوزایی شهری در یک محله دچار افت شهری، نمونۀ موردی: محلۀ فرحزاد تهران»، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد رشتۀ برنامه‌ریزی شهری و منطقه ای، دانشگاه شهید بهشتی.
حسینی، ع. (1386). «به‌کارگیری رهیافت تجدید حیات در محلات شهری، نمونۀ موردی: محلۀ عودلاجان»، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی شهری، دانشکدۀ معماری و شهرسازی
خطیبی، م. (1392). «کاربرد فرایند برنامه‌ریزی اختیار راهبردی به عنوان رهیافتی در برنامه‌ریزی تجدید حیات شهری در ساماندهی الگوهای رفتاری شهروندان»، پژوهش‌های جغرافیایی انسانی‌ـ 47(3)، 439-450.
داودپور, ز؛ بابایی، ر. (1392). «رویکرد توسعۀ پایدار محله‌ای در فرایند برنامه‌ریزی شهری»، اولین همایش ملی شهرسازی و معماری در گذر زمان.
رضازاده, ر؛ محمدی ف؛ رفیعیان، م.(1392). «نقش رویکرد دارایی‌مبنا در توسعة پایدار محلی». باغ نظر، 10(25)، 39-48.
رمضانی روشن، سیده عذرا. (1395). «بررسی تجارب تجدید حیات شهری بافت تاریخی» دانشگاه شهید بهشتی، 13(44)،-14.
شاطریان، م، اکبری ارمکی، ز. (1393). «رهیافت تجدید حیات شهری در راستای کاهش فرسودگی و فقر شهری»، جغرافیا. 13(44)، 120-142.
ضیاء خواه، س. (1380). «به‌کارگیری رهیافت تجدید حیات شهری: نمونۀ موردی شهرک کیانشهر»، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی
طرح تفصیلی منطقۀ 7 شهر تهران، 1384
طوسی اردکانی، آ، لک، آ. (1398). «ارائۀ چارچوب مفهومی تجدید حیات پایدار شهری با کاربست شبکه‌های سبز در بافت‌های روستا‌ـ شهری»، گفتمان طراحی شهری. 1(4)، 21-27.
عبدالهی, ع ؛ شرفی، ح ؛ سلیمانی دامنه، م.(1396). «سنجش مطلوبیت پیاده‌مداری بر اساس مؤلفه‌های کیفی پیاده‌روی»، جغرافیا و برنامه‌ریزی،23(67)، 197-221.
علوی, س؛ پورطاهری، م.؛ صابری، ع. (1393). «الزامات توسعة پایدار و ارزیابی توسعة پایدار محله‌ای (مطالعة موردی: محلة اکباتان منطقة 5 شهر تهران)» پژوهش‌های جغرافیای انسانی. 49(1)، 19-34.
فنی, ز؛ صارمی، ف. (1391). «رویکرد توسعۀ پایدار محله‌ای در کلان‌شهر تهران»، جغرافیا و توسعه.6(1)،35-55.
محمدی, ع؛ رفیعی، ف. (1395). «بررسی نقش برنامه‌ریزی محله‌مبنا در تحقق توسعة پایدار محله‌ای»، پژوهش‌های جغرافیای برنامه‌ریزی شهری.4(3)،347-368.
مرادی مسیحی، و. (1384). برنامه‌ریزی استراتژیک و کاربرد آن در شهرسازی ایران: نمونۀ موردی کلانشهر تهران، انتشارات پردازش و برنامه‌ریزی شهری
ورمزیاری, م؛ ذاکر حقیقی، ک. (1395). «حمل‌ونقل و توسعۀ پایدار» سومین کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های نوین در عمران، معماری و شهرسازی برلین ‌ـ آلمان.
Ragheb, a, Aly, r, Ahmed,gh. (2021). "Toward sustainable urban development of historical cities: Case study of Fouh City, Egypt", Ain Shams Engineering Journal.
Jane,a, Felipe Simoes,a (2021). "Assessing the urban sustainable development strategy: An application of a smart city services sustainability taxonomy", Ecological Indicators, Volume 127.
Roberts, p. and sykes, H.(2000), "urban regeneration a hand bool", sage publication.
Seo,J‌ـK(2002), "Re‌ـurbanization in Regenerated Areas of Manchester and Glasgow: New Residents and Problems of Sustainability", Cities, Volume 19, 113(121).
Taherkhani, r , Hashempou, n, Lotf, m (2020). "Sustainable‌ـresilient urban revitalization framework: Residential buildings renovation in a historic district", Journal of Cleaner Production, Volume 286.
UNEP(2004) "Guidelines for urban regeneration in the Mediterranean region", priority Actions Program Regional Activity Centre, 11(16).