کاربرد تحلیل پوششی داده‌ها در سنجش کارایی مناطق شهرداری تهران در پاسخگویی به درخواست‌های شهروندان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای توسعۀ اقتصادی و برنامه‌ریزی، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران‌

2 کارشناسی ارشد، سیستم‌های اقتصادی و اجتماعی، دانشکدۀ مهندسی صنایع و سیستم‌های مدیریت، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران‌

3 کارشناسی ارشد، شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران

چکیده

ارزیابی عملکرد، فرآیند کمی‌سازی اثربخشی و کارایی فعالیت‌‌های مرتبط با عملکرد یک سازمان می‌باشد. منظور از کارایی، میزان موفقیت سازمان در استفاده بهینه از نهاده‌ها در جهت تولید ستاده‌های بیشتر است. یکی از روش‌های نوین ارزیابی عملکرد محاسبه کارایی واحدهای سازمانی با استفاده از تحلیل پوششی داده‌هاست. از آنجا که شهرداری تهران ملزم به پاسخگویی و جلب رضایت شهروندان است، مطالعه حاضر به بررسی کارایی مناطق 22‌گانه شهرداری تهران در پاسخگویی به درخواست‌های شهروندان با روش تحلیل پوششی داده‌ها پرداخته است. بدین‌منظور از روش یادشده با فرض‌های بازده ثابت و متغیر به مقیاس و با رویکردهای خروجی و ورودی‌محور استفاده‌ شده است. شاخص‌های تعداد پرسنل، سرانه هزینه، تعداد درخواست‌های شهروندان در هر منطقه به‌عنوان ورودی و شاخص‌های امتیاز زمان پاسخگویی و صحت عملکرد رسیدگی به درخواست‌های سامانه 137 به‌عنوان خروجی مدل انتخاب‌شده‌اند. رویکرد مدل پیشنهادی با متغیرهای انتخابی فوق موضوعی است که تاکنون به آن پرداخته نشده‌است. نتایج نشان می‌دهد، با فرض بازده ثابت نسبت به مقیاس مناطق 4، 8، 9، 13، 17 و با فرض بازده متغیر نسبت به مقیاس علاوه بر مناطق قبلی، مناطق 3، 14، 21 و22 نیز کارا هستند. همچنین از مدل اندرسون-پیترسون جهت رتبه‌بندی واحدهای کارا استفاده شد و میزان تغییر در ورودی‌ها و خروجی‌ها جهت بهبود کارایی نسبی مناطق ناکارا مشخص گردید. مهم‌ترین دستاورد مدیریتی پژوهش حاضر، ارائه برنامه پیشنهادی جهت افزایش کارایی مناطق ناکارا است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Application of Data Envelopment Analysis for evaluating Tehran municipal districts efficiency in terms of citizens' requests responds

نویسندگان [English]

  • Ali Jafari Shahrestani 1
  • Samane Movaghar Hoor 2
  • Elham Sangi 3
1 PhD Candidate, Economic Development and Planning, Faculty of Economics, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran
2 M.Sc., Socio-Economic Systems Engineering, Faculty of Industrial Engineering and Management Systems, AmirKabir University of Technology
3 M.A., Urban Planning, Faculty of Art and Architecture, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Tehran, Iran
چکیده [English]

Performance assessment is the process of quantifying the effectiveness and efficiency of an organization's performance-related activities. Efficiency refers to the amount of success of an organization in the optimal use of inputs to produce more outputs. Evaluating the efficiency of organizational units using data envelopment analysis (DEA) is a new method for performance assessment. Since Tehran Municipality is required to respond and satisfy citizens, the present study investigates the efficiency of the 22 districts of Tehran Municipality in responding to citizens' requests using DEA. We proposed DEA base on Input-oriented and Output-oriented models under the Constant Return to Scale (CRS) and Variable Return to scale (VRS) assumptions. This study uses the number of staff, per capita cost, the number of messages in the 137 system as inputs and response time and, the validity of response performance as outputs of the model. The proposed model with these variables has not been considered in similar studies. Findings indicate that in CRS model, five districts (4, 8, 9, 13, 17) are operating efficiently and, in VRS model, four more districts (3, 14, 21, 22) are efficient as well. The ranking of efficient units was obtained using Andersen and Petersen (AP) model. Finally, it was determined how much change in the inputs and outputs improves the relative efficiency of inefficient districts. The most important managerial result of this study is providing suggestions for improving the efficiency of inefficient districts.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Citizens'
  • requests
  • Data Envelopment Analysis
  • Efficiency
  • Performance assessment
  • Tehran Municipality
اکبری، ن.، بصیری‌پارسا، ن. (1384). «اندازه‌گیری کارایی فنی فعالیت‌های عمران شهری (با استفاده از روش DEA: مورد مطالعه استان همدان)» پژوهش‌های اقتصادی، 5(3)، 133-153.
امیری، م.، دارستانی فراهانی، ا.، محبوب‌قدسی، م. (1396). تصمیم‌گیری چندمعیاره. تهران: انتشارات دانشگاهی کیان، چاپ دوم.
بیدرام، ر.، خسرویان دهکردی، س.، رجبی، م. (1390). «برآورد کارایی فنی شهرداری‌های ایران؛ مورد پژوهی: شهرداری‌های مراکز استان‌های کشور» مدیریت شهری، 29، 199-212.
جهان‌شاه‌لو، غ.، حسین‌زاده لطفی، ف.، نیکومرام، ه. (1390). تحلیل پوششی داده‌ها و کاربردهای آن. تهران: آثار نفیس.
خواجه‌نوری، ن.، و اسلامی‌راد، ح. (1395). «نقش سامانۀ ارتباطی 137 در افزایش رضایتمندی شهروندان تهرانی نسبت به عملکرد شهرداری تهران» مطالعات رسانه‌ای، 11(34-35), 65-76.
رهنما، م.، و رضوی، م. (1391). «تحلیل کارایی مناطق شهرداری مشهد با استفاده از مدل تحلیل پوششی داده‌ها» علمی پژوهشی انجمن جغرافیای ایران، 10 (32)، 147-176.
سوری، ا.، گرشاسبی، ع.، عریانی، ب. (1386). «مقایسۀ تطبیقی کارایی بانک‌های تجاری ایران با استفاده از روش DEA و SFA» اقتصاد و تجارت نوین، 8، 32-60.
شعبان، ر.، بنی‌مهد، ب.، حسین‌زاده لطفی، ف.، نیکومرام، ه. (1399). «سنجش کارایی مؤسسات حسابرسی با استفاده از تحلیل پوششی داده‌ها» تصمیم‌گیری و تحقیق در عملیات، 5(3)، 401-413.
شیخ‌محمدی، م.، تولیت‌زواره، م. (1385). مدیریت مشارکت پذیر بر اساس نظام پیشنهادها. ناشر: انستیتو ایز ایران. چاپ سوم.
قوسی، ر.، نداف‌پور، ع. (1396). «ارائۀ روش تلفیقی ارزیابی سریع با تحلیل پوششی داده‌ها جهت ارزیابی عملکرد شهرداری‌ها (مورد مطالعه: در شهرداری اصفهان)» مدیریت فردا، 16(53)، 303-320.
کاظمی، م.، منظم ابراهیم‌پور، ش.، ایل‌بیگی، ع. (1392). «بررسی کارایی نواحی مختلف شهرداری مشهد با رویکرد تحلیل پوششی داده‌ها» پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، 4(15)، 113-132.
محمودی خوشرو، ا.، قاسمی، ع. (1389). «بررسی کارایی شهرداری‌های استان کردستان با استفاده از روش تحلیل پوششی داده‌ها (DEA)» مدیریت صنعتی، 5(13)، 103-119.
مصطفوی، ف.، صدرا ابرقویی، ن. (1397). «ارزیابی عملکرد مناطق 22 گانۀ شهرداری تهران بزرگ با رویکرد تحلیل پوششی داده‌ها» پژوهشهای نوین علوم جغرافیایی، معماری و شهرسازی، 2(16)، 191-210
مهرگان، م. (1395). مدل‌های کمی در ارزیابی عملکرد سازمان‌ها (تحلیل پوششی داده‌ها). نشر کتاب دانشگاهی، چاپ سوم.
Andersen, P., & Petersen, N. C. (1993). “A procedure for ranking efficient units in data envelopment analysis”. Management science, 39(10), 1261-1264.
Banker, R. D., Charnes, A., & Cooper, W. W. (1984). “Some models for estimating technical and scale inefficiencies in data envelopment analysis”. Management science, 30(9), 1078-1092.
Benito, B.; Faura, Ú.; Guillamón, M.D.; Ríos, A.M., (2019). “The efficiency of public services in small municipalities: The case of drinking water supply”. Cities, 93, 95-103.
Bowlin, W. F. (1998). “Measuring performance: An introduction to data envelopment analysis (DEA)”. The Journal of Cost Analysis, 15(2), 3-27.
Charnes, A., Cooper, W. W., & Rhodes, E. (1978). “Measuring the efficiency of decision making units”. European journal of operational research, 2(6), 429-444.
De Sousa, M. D. C. S., & Stošić, B. (2005). “Technical efficiency of the Brazilian municipalities: correcting nonparametric frontier measurements for outliers”. Journal of Productivity analysis, 24(2), 157-181.
Michailov, A., Tomova, M., & Nenkova, P. (2003). “Cost efficiency in Bulgarian municipalities”. NISPA, 78.
Miri, S., Alroaia, Y., & Bohlouli, S. (2014). “An application of DEA method for ranking different Tehran municipality branches”. Management Science Letters, 4(5), 961-966.
Olejniczak, J., (2019). “Efficiency vs. the level of per capita income of urban-rural municipalities in Poland”. Financial Internet Quarterly'e-Finanse', 15(1): 20-29.
Pougkakioti, I. D., & Tsamadias, C. (2020). “Measuring the efficiency and Productivity Change of Municipalities: empirical evidence from Greek Municipalities over the time period 2013-2016”. Regional Science Inquiry12(1), 55-74.
Soko, A.; Zorič, J., (2018). “Municipal efficiency and economies of scale in Bosnia and Herzegovina”. Lex Localis, 16(4), 715-734.